گرفتی بە یەکگرتنی دژایەتی کودەتا و لایەنگری لە ئەردۆگان!

hkkk

لەپەراوێزی کودەتا شکستخواردوەکەی تورکیادا
رێبوار ئەحمەد:
لیرەدا مەبەستم نیە هیچ لەوانەی رۆژانە دەربارەی کودەتاکەی ١٥ی تموزی تورکیا لە میدیاکان و لە دەمی شرۆڤەکارانی کاراو ناکاراوە دەوترێن دوپات بکەمەوە. هەروەها مەبەستم نیە لێکدانەوە لەسەر هۆیەکانی کۆدەتا و زەمینەکانی و هۆکارەکانی شکستی بە گشتی بکەم. ئەوەی کە لە لێکدانەوانەی باودا، لانی کەم ئەوانەی کە من بیستومن و خوێندومنەوە، جێگای خاڵیە، نەبونی لێکدانەوەیەکی دروستە لە بارەی بنەماکانی دژایەتی و هاتنەمەیدانی خەڵک دژی کودەتاکە. بە تایبەت کە ئەم هاتنەمەیدانە هاوتابوو لەگەڵ بانگەوازەکەی ئەردۆگان بۆ هەمان مەبەست. لێرەدا تەنها دەمەوێ لەسەر ئەم مەسەلە دیاریکراوە بۆچۆنی خۆم باس بکەم.
ئەردۆگان بە تایبەت لەم چەند ساڵەی دواییدا نوێنەرایەتی فاشیانەترین سیاسەتی کردوە بۆ سەرکوتی ئازادیە سیاسی و مەدەنیەکان، بە چنگ و ددان لە هەوڵدابوە بۆ داسەپاندنی سیستەمێکی تۆتالیتاری ئیسلامی نەتەوەپەرست، بە بەرچاوی هەموو خەڵکی دنیاوە هاوکاری و پشتی جەبهەیەکی بەهێزو فراوانی بۆ ئینسانکوژی داعش فەراهەم کردوە، خەڵکی کوردستانی تورکیای بە دڕندانەترین عەسکەرتاریەت سەرکوت و کۆمەڵکوژ کردوە….. پرسیارێکی سادە بەڵام زۆر زەق ئەوەیە کە ئایا خەڵک بۆ لایەنگری لەم سیاسەتانەو لە ئەردۆگان هاتنە سەر شەقام؟ کەوایە ئەوە چۆنە لە کاتێکدا ئەردۆگان و حزبەکەی بەم سیاسەت و کارکردانە دەناسرێنەوە، کەچی تا ئەم رادەیە لەلایەن خەڵکەوە پێشوازی لە بانگەوازەکەی دەکرێت؟! ئایا لەم ئاستە جەماوەریە فراوانەدا خەڵکی تورکیا لایەنگری لە بەربەریەت و کۆنەپەرستی دەکەن؟!
لێکدانەوانەی باو یان لەوەڵامدانەوەی دروستی ئەم پرسیارانە خۆی دورگرتوە یان راستەوخۆ و ناراستەوخۆ ئەو وەڵامە نادروست و نارەواو ساویلکانەیە پەسەندکراوە کە جەماوەی خەڵک لایەنگریان لەو بەربەریەت و کۆنەپەرستی و ملهوڕیەی ئەردۆگان و حزبەکەی کردوە. ئەوپەڕی بەڵگەی بەهێز یان باشترە بڵێم پاساو بۆ ئەم لیکدانەوەیە ئەوەیە کە ئەردۆگان لە هەڵبژاردنەکەی ئەم دواییەی تورکیادا براوەبوە و گومان لەوە نیە کە خەڵکی زۆری لەگەڵدایە. ئەمەش مانای ئەویە کە ئەو جەماوەرەی رژانە شەقامەوە دژی کودەتا، هەر بریتی بوون لەوانەی کە دەنگیان بە ئەردۆگان و حزبەکەی داوە. هەندێک لە بەناو شرۆڤەکارانی سیاسی تەنانەت ئەوەیان بیردەچێتەوە کە کاتی خۆی هەرخۆیان تانەیان لەو هەڵبژاردنە داوەو ئەردۆگان و حزبەکەیان بەوە تاوانبارکردوە کە بە زۆرەملێ و بە شێوەی جۆراوجۆر، بە هەڕەشەو زاڵکردنی فەزای سەرکوت و عەسکەرتاریەت و و تیرۆرو سیناریۆسازی و ساختەکاری، فەزاو پرۆسەی دەنگدان و ئەنجامەکانی بە قازانجی خۆی داشاکاندەوە.
ئەم لێکدانەوەیە ناتوانی لەدوو حالەت بەدەر بێت، یان هەتا بلێی ساویلکانە یان هەتا بلێی فریوکارانەیە. راستی مەسەلەکە ئەوەیە کە خەڵکی تورکیا مێژویەکی درێژتر لە نیو سەدە ئەزمونیان لەگەڵ کودەتا هەیە. خوێناوی ترینیان کودەتای ١٢ی سەپتەمبەری ١٩٨٠ یە بە سەرۆکایەتی کەنعان ئیفرین، کە ئاکامەکەی لێشاوێک لە کوشتارو لەسێدارەدان و سەرکوتی خوێناوی و لەژێرپێنانی سەرەتاییترین ماف و ئازادیە سیاسی و مەدەنیەکان بوو. دەیان کەس لە سیدارە دران، سەدان کەس لەژێر ئەشکەنجەدا گیانیان لەدەستدا، زیاتر لە نیو ملیۆن کەس دەستگیرو راپێچی زیندان کران. لە میژوی تورکیادا بە خوێناوی ترین کودەتا ناسراوە. بەدوای کودەتاکەدا کوشتارگا و کۆمەلوژیەک بۆ جەماوەوری خەڵک و بە تایبەتی هەڵسوڕاوانی چەپ و کۆمۆنیست و نوسەران و سیاسیەکان بەرپاکرا….کودەتا لە ئەزمونی خەڵکی تورکیادا وەکو هیچ جێگایەکی تر دوای تێپەڕبونی تەنانەت دەیان ساڵیش نەبوە بە مێژویەکی لەبیرکراو. هۆی ئەمەش ئەوەیە کە جگە لەو کودەتا بەکردەوانەی رویانداوە و کارەساتیان بەرپاکردوە و لە بیرەوەری خەڵکدا ماونەتەوە، لە مێژوی تورکیای هاوچەرخدا بەهۆی دەسەڵاتی بێسنوری سوپاوە، هەموو رۆژێک باسی کودەتا و هەڕەشەی کودەتا و مەترسی کودەتا، بە کورتی کابوسی کودەتا هەمیشە بەسەرسەری خەڵکەوە بوە. بە پێچەوانەی زۆربەی زۆری دانیشتوانی خەڵکی دنیاوە کە رەنگە زۆربەی زۆریان تا تەمەنی ئەوەی پێی دەڵین بالغبوون هیچ بیرۆکەیەکیان لە بارەی دستەواژەی کودەتاوە نەبیت و نەزانن چیە، ئەستەمە کە تەنانەت هەرزەکارانی تورکیا هەست و بیرۆکەیەکی ناخۆش و کاردانەوەی نێگەتیفیان لە بارەی دەستەواژەی کودەتاوە نەبێت’ ئەگەر تەنانەت زۆر تەنگومژاوی و نارۆشنیش بێت. ئەمە بەر لە هەموو شت و بەر لە بانگەوازی ئەردۆگان و سیاسیەکان و حزبەکانیش، رقێکی ئەستوری لە دەرونی خەڵکدا دژی کودەتا خوڵقاندوە. ئەم رەقە جەماوەریە هەرکات بواری بوبێت چاوەڕیی ئەردۆگانەکان نەبوە بۆ دژایەتی و نەفرەتکردن لە کودەتا و هاتنەمیەدانیشی بە هیچ جۆرێک یەکلایەنە مانای لایەنگری لە ئەردۆغان نیە، با بانگەوازی ئەردۆگان و پەرچەکرداری دەزگای میت و پۆلیس و میلسیای سەر بە ئەردۆگان دژی کودەتاچیان، بواری هاتنەمەیدانی خەڵکی ئاوەڵاتریش کردبێت.
هەڵسوڕاوانی چەپ و سۆسیالیستس و کۆمۆنیست و کرێکارانی رادیکاڵ، هەمیشە یەکەمین قوربانیەکانی کودەتابون، دوای هەر کودەتایەک یەکەمین پەلامارەکان بۆ سەرکوتی ئەوان دەستیپێکردوە. گەڕانەوە بۆ سەردەمی دوای کودەتای ١٩٨٠ ئاشکراترین بەڵگەیە. هەر بۆیە هەموو ئەوانەی لە خانەی چەپ و سۆسیالیستی کۆمەڵگای تورکیادابن، وە لێشاوێکی گەورە لە هونەرمەندان و رۆشنبیران و رۆژنامەنوسان کە نەفرەت لە دەسەڵاتی سەرکوتگەرانەی ئەردۆگان و ئاکەپە دەکەن، بە دروست کودەتایان زۆر بە مەترسیدارتر لە ئەردۆگان و هەر دەسەڵاتێکی دیکە زانیوە و دژی راوەستاون. ئەو راستیەیان لارۆشن بووە کە مڵملانی لەگەڵ هەر دەسەڵاتێکی وەکو ئەردۆگان و تەنانەت هەوڵدان بۆ روخاندنی، ئاسانترە لە جنگ دژی دەسەڵاتی سەربازی کودەچیان. کاردانەوەی ئەم بەشە لە کۆمەڵگا دژی کودەتا هەر لەو کاتەوە دەست پێدەکات کە هەستیان بە لە ئارادابونی ئەگەری کودەتاکردبێت. کاردانەوەی ئەم بەشە دژی کودەتا نەک هەر بە هیچ شێوەیەک ناچێتە خانەی لایەنگری لە ئەردۆگانەوە، بەڵکو بە ئەندازەی ئەو لێکدانەوەیە پوچە کە لە ٢٠٠٣دا دژایەتی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری لەگەڵ جەنگی خوێناوی و کاولکارانەی ئەمریکا بە لایەنگری لە رژێمی سەرکوتگەری بەعس تاوانبار دەکرا. ئەمرۆش هەموو هاوڵاتیەکی سادە دەتوانێ ئاکامی ئەو جەنگە و دروستی لێکدانەوەکانی ئەو حزبە ببینێ.
جیاواز لەوانە، لە تورکیادا چەندین حزبی سیاسی قانونی و ناقانونی هەیە، کە یان سەرسەختانە دژی ئەردۆگان و حزبەکەین یان لانی کەم ناکۆکیان لەگەڵی هەیە. واتە نەک هەر لایەنگری لە ئەردۆگان ناکەن بەڵکو زۆر یان کەم لە روانگەی بەرژەوەندیەکانی خۆیانەوە کێشە و ناکۆکیان لەگەڵی هەیە. هەر یەک لەم حزبانەش کەم یان زۆر لایەنگریان لە ناو خەڵکی تورکیادا هەیە. ئەگەر بەپێی کەم و زۆری کێشەکانیان لەگەڵ ئاکەپە و ئەردۆگان پۆڵێن بکرێن رەنگە جەمسەریکیان پەکەکە بێت و ئەو جەمسەرەکەی جەهەپە و مەهەپە بێت. بەبی ئستسناء هیچ یەک لە حزبە  سیاسیەکان نەک هەر لایەنگریان لە کودەتا نەکرد، بەڵکو هەموان و بە شێوەی جۆراوجۆر دژیبون یان لانی کەم هەڵوێستێکی نێگەتیفیان لەبەرامبەریدا هەبوو. کەوایە ئەو جەماوەرەش کە پێڕەوی لە هەڵوێستی ئەم حزبانە کردبێت، نەک بۆ لایەنگری لە ئەردۆگان و بەپیرەوەچونی بانگەوازەکەی ئەو نەبو، بەڵکو بۆ وەستانەوە دژی کودەتاو ئاکامە کارەساتبارەکانی بوو.
کۆمەڵگای تورکیا لەسەر بناغەی ئەزمونێکی کارەستابارو درێژ کە لەگەڵ کودەتا و دەسەڵاتی راستەوخۆ و ناراستەوخۆی جەنەراڵە سەربازیەکان هەیانە، هوشیاریەکی بەرزیان بەرامبەر مەترسی کودەتا و دەسەڵاتی سەربازی هەیە. لە دوالێکدانەوەدا کاردانەوەی فراوانی خەڵکی تورکیا دژی کودەتا سەربازیەکەی ١٥ی تەموز، لە بنەڕەتدا لێرەوە سەرچاوە دەگرێت.

١٩ی تموزی ٢٠١٦

سه‌رچاوه‌ hkkurdistan

درێژه‌ی بابه‌ت

کودەتای تورکیا کێشەی ناوخۆی بۆرژوازی دەسەڵاتدار و کام رێگا چارە!

hkkk

نوری بەشیر

شەوی هەینی ١٥ی تەمموز کودەتایەکی سەربازی رویداو لەماوەی چەند کاتژمێردا ئەو کودەتایە، سەرکوت کراو روخساری کۆمەڵگا داعش ئاسا بەسەربڕین و لەخوێن هەڵکێشان و راونان و گرتن نیشاندرا، حزبی ئاک پارتی هەر لەوماوەیەدا و تا ئەمڕۆ یەکشەممە، بەهانەیەکی دەستکەوتووە کە بەهەزاران لەمخالفین و ئەوانەی کەپێشتر ترسی لێیان هەبووە کەمەترسی بن بۆ دەسەڵات و سیاسەتی خۆی و حزبەکەی لەریزەکانی سوپا و دادگاکان و خەڵکی مەدەنی هێرش بکات و لەئایندەدا فراوانی دەکاتەوەو روو دەکاتە بزوتنەوە رادیکال و کرێکاریەکانیش.

کودەتا رەنگدانەوەی هەلومەرجی دەوڵەتان و حزبە بۆرژوازیە دەسەڵاتدارەکانی ناوچەکەیە، کەلەئەزمەیەکی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتیدا کەتێی کەوتون، کە تورکیاو حزبی دادو گەشەپێدان وەک بەشێکە لەو هەلومەرجە ناوچەییە. بۆرزگار بوون لەو هەلومەرجە باڵەکانی بۆرژوازی لەرێگای پەرلەمانەوە هەوڵیاندا وەڵام بەو ئەزمەیە لەروانگەی بۆرژوازیەوە بدەنەوە بەڵام بۆیان نەکرا. لەم لاشەوە ئاک پارتی نەیتوانیوە دەسەڵاتی بۆرژوزای یەکجێ بکات و وەڵامدەرەوەی داواکاری و پێداویستیەکانی بۆرژوازی بێت، کودەتاچیەکانی ناو سوپا بەشێکی هەمان دەسەڵات بوون کەنیگەران لەوزعەو بۆ وەڵام بەو هەلومەرجە دەستیان برد بۆ کودەتا، بەڵام ناواقیعی لەگەڵ ئاڵوگۆڕەکانی تورکیا و ناوچەکە و هەروەها ئاڵوگۆڕیش بەزەروری لەدەورێک کەکودەتا لەتورکیا پێشتر هەیبووە، وە ئامادەییەکانی ئاک پارتی بۆ ئەو پێشهاتە. کودەتا شکستی خوارد، بەڵام دەوری ئۆردوگان و حزبەکەی زیاتر دەکات لەهێرشی فراوانی بۆسەر کۆمەڵگاو بەتایبەت کرێکاران و ئازایخوازی کۆمەڵگا.

هەلومەرجی تورکیا پێش کودەتا:

دەوڵەتی تورکیا، وەک وڵاتانی تری سەرمایەداری دەرگیری ئەزمەیەکی ئابوری و سیاسی فراوانە، ئەگەرچی پاش هاتنە دەسەڵاتی ئاک پارتی لە ٢٠٠٢دا دەورەیەکی گەشەی ئابوری رویدا، بەڵام پاش ئاڵوگۆڕەکانی ناوچەکەو ئەزمەی سەرمایەداری جیهانی، دەورانی دوو ساڵی رابردوو دنیا شاهیدی ئەزمەو کێشەیەکی قوڵە لەتورکیادا، کەباڵی بۆرژوا ئیسلامی بەسەرۆکایەتی ئۆردوگان و حزبی دادو گەشيپێدان لەدەسەڵاتدا نوێنەرایەتی دەکات. کەبەشێکی زۆر لەهەوڵ و خەونەکانی ئاک پارتی بۆ گێڕانەوەی تورکیا لەسیاسەتی بەرەو ئەورپای یەکگرتوو بەرەو دەسەڵاتێکی ئیسلامگەرای بەهێز لەناوچەکەدا نەچوە پێش، واتە لەروو ئەورپاوە بەرەو سیاسەتی رۆژهەلاتی ناوەڕاست هەنگاوی نا.

لەگەڵ ئاڵوگۆڕەکانی ناوچەکەو گۆڕانی تەوازنەکاندا ئۆردوگان دەوروجێگای لەگێرانەوەی دەسەڵاتی تاک حزبی و دەخالەتگەر لەرۆژهەلاتی ناوەڕاست و لەپاڵ ئێران و سعودیەدا ویستی دەوری سەرەکی ببینێت، بەدەخالەتی زۆری و هاوکاریەکانی دەوڵەتی ئیسلامی ( داعش ) بەئاشکرا لەسوریا و عێراق و کردنی تورکیا بەدەروازەو شوێنی کۆمەک و حەشارگا بۆ ئیسلامیەکان، جێگای ئاک پارتی توشی بنبەست و کێشەی لەئاستی جیهاندا بۆ دروستکرد. کێشەی لەگەڵ ناوچە کوردیەکانی تورکیا و ناردنی تۆپ و تانک و تەیارەو سەرکوتی خوێناوی ئەو ناوچانەو پێشێلکاری مافی مرڤ و بردنی تورکیا بەرەو شەڕی ناوخۆ. کێشەی ئاشکرا و دەخالەتی لەسوریا و لەناوچە کوردنشینەکانی سوریادا و هاوکاریەکانی داعش بەدژی کوردەکان، کێشەی لەگەڵ دەسەڵاتی بەشار ئەسەدو روسیاداو بەدوایدا پاشەکشە لەبەردەمیاندا کەتاسیراتی ناوخۆو جیهانی دانا لەسەری و هەم ئەمەریکاو هەم وڵاتانی ئەوروپاو هەم بۆرژوازی ناوخۆی نیگەران کرد. کێشەکانی لەگەڵ حزبەکانی ناو پەرلەمان و ئاخرین کودەتای لە ساڵی پار لە لەپەرلەمان و هەڵبژاردنداو کێشە سیاسیەکای لەگەڵ حزبەکانی تردا لەبەریوەبەردنی وڵات و لەوەڵامدانەوە بەخواستەکانی کرێکاران و جەماوەردا بەگشتی و هێرشی فراوان بۆ سەر مەدەنیەو ئازادیەکان و حزبە سۆسیالیست و چەپ و ئازادیخوازو رۆژنامەو رۆژنامەوانان. ئەمانە هەمووی هێندەی تر هەم پێگەی ئۆردوگان و حزبی دادو گەشەپێدانی زەعیف کرد بەتایبەت کێشکردنی تورکیا وەستانەوەی لەپاڵ ئیسلامی داعش و هەوڵی بۆ بردنی تورکیا بەرەو خەتێکی ئیسلامی یەکلایەنە و بە‌هێز، هەم دەروجێگای حزبی ئۆردوگانی بەرەوداوە برد، وە تورکیای لەناوچەکەو جیهاندا زەعیف کرد، کەباڵەکانی بۆرژوازی زۆر هەوڵیاندا کەبەشوێن رێگاچارەوە بوون لەرێگای پەرلەمانەوە بۆیان نەکرا ئەنجامی بدەن، سوپا لەدەسەلاتدا ویستی ئەم دەورە ببینێت بەڵام لەگەڵ ئاکپارتی و بەرژەوەندیەکانی ئەمریکادا کات درەنگ بوو بۆ ئەوە.

هێزی کوردەتا:

کودەتای کورتماوەی شەوی هەینی، کەلەلایەن باڵی بچوکی ناسیونال ئیسلامی بۆرژوازی دەسەڵاتداری تورکیاوە ئەنجامدرا، باڵێک لەچەند ساڵی رابردودا لەپاڵ سیاسەت و کارەکانی ئاک پارتیدا بوو، کودەتاکە رەنگدانەوەی کێشەکانی ناوخۆی دەسەڵات و باڵەکانی بۆرژوازی تورکیایە بۆ رزگارکردنی دەسەڵاتی سەرمایەداری و بۆرژوازی تورکیا لەئەزمەیەکی ئابوری و سیاسی فراوان لەئاستی ناوخۆو دەرەوەدا تێیکەوتوە، کەبۆ چەند ساڵە لەپەرلەماندا لەكیشەدان لەسەری. باڵی قەومی کەلە کودەتادا نوێنەرایەتی خەتی ناپەیەداری ناسیونالیستی دەکرد، بەناوی بەرگری لەمەدەنیەت و ئاشتی کۆمەڵگادا هات، کەلەناو دەسەڵاتەکەی ئۆردوگان و حزبی داودو گەشيپێداندا جێگاورێگای سەرەوەیان هەبوو، لەسوپاو دادگاکان و هەندێ شوێنی تردا، لەبەرامبەر سیاسەتێک کەئۆردوگان وحزبەکەی نوێنەرایەتیان دەکردو دەوروجێگای تورکیای زەعیف کردبوو نیگەران بوون. کودەتا لەساڵەکانی ١٩٦٠ چەندین جار دەستی بۆ براوە، لەهەموو دەورانەکاندا بەشوێن رێگاچارەی بۆرژوازی و لەبەرژەوەندیەکانی بۆرژوازی تورکیاو دەسەڵاتەکەیانەوە ئەم کارەیان ئەنجامداوە، لەدوای هەر دەورەیەک و بەپێی ئەو هەلومەرجە هێرشی فراوانیان بۆسەر کۆمەڵانی خەلکی کرێکارو زەحمەتکێش و رادیکالیزمی کۆمەڵگادا فراوانکردۆتەوە، هەربۆیە بەرەی ئازادیخوازو مەدەنی نەبەکودەتا و هەم بە ئۆردوگان و دەسەڵاتەکەی خۆشخەیاڵیەکیان نەبوەو نیە.

هێزی کوردەتا بەشێک لەهێزی بۆرژوزی دەسەڵاتدار بوون، کەنیگەران لەدەسەڵاتی ئۆردوگان لەنەتوانینی وەڵامی ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی کۆمەڵگا بداتەوەو دەوروجێگای تورکیای لەئاست ناوچەکەدا لاواز کردوە، پاشەکشە لەبەرامبەر دەسەڵاتی بەشار ئەسەد لە سوریا و و پاشەکشە لەبەرامبەر روسیادا، بەتایبەت پاش شکستی سیاسی و سەربازی ئەمریکا لەناوچەکەدا لەعیراق و سوریادا، پێگەی دەوڵەتانی ناوچەکە ئاڵوگۆڕی بەسەردا هات لەوانە تورکیا. کرانەوەی دەروازە بەرووی روسیاو هاتنە ناوەوەو سەرکەوتنی تەوازنی لەبەرامبەر ئەمریکادا، جێگاو رێگای سعودیەو ئێران دەوریان چوە سەرەوە و تورکیا پاشکشەی بەخۆیەوە بینی، ئەمانە هەمووی بۆرژوازی تورکیای خستە بەردەم رێگاچارەی نەجاتدانی دەسەڵاتی بۆرژوزای لەو ئەزمەیە کەیەخەەی گرتووە. باڵی سەربازی لەچاو کودەتاکانی پێشوو زەعیف و ناڕێکخراوو هەلومەرجی پێشێوی ناوچەکەو کێژاوێک کەوڵاتانی ناوچەکە بەتایبەت عێراق و سوریای تێدایە لەبەرچاو نەگرتبوو، بۆیە هەم لەباری ناوخۆوە ئامادەیی نەبوو کەخەڵک دەرسیان لەگەڵ کودەتاکانی پێشووی بۆرژوازیدا هەبوو، هەم سەرگەردانی وڵاتانی ناوچەکە، هەم هاوکاری نەکردنی وڵاتانی جیهان و بەتایبەت ئەمریکا لەئاڵوگۆڕێکی وایان لەبەرژەوەندی خۆیان و بۆرژوازی ناوچەدا نەبینی. ئەم دوو رۆژە رۆژنامەکانی ئەمریکاو بەریتانیا زۆر سیناریۆی جۆراوجۆریان لەسەر کودەتاو کودەتاچیەکان و ئۆردوگان و یارمەتی ئەمریکاو وڵاتانی ناوچەکە تا دەگاتە بارزانی و حزبەکەی باس دەکەن، کەلەئایندەدا زیاتر ئەمانە رۆشن دەبێتەوە. بەڵام هەرچیەک بێت ئەمریکا لەئێستادا لەبەرژەوەندی خۆی و سیاسەتێک لەناوچەکەدا نایەوێت تورکیا ببێتە سوریا و لیبیا و عێراق، بۆیە دەستگرتنی بەرئۆردوگان و مانەوە لەچوارچێوەی سیاسەتی خۆیدا لەناوچەکەدا لەبەرژەوەندیدایە. کەزۆرێک لەهەڵوێستی دەوڵەتان و حزبەکان لەئاستی دنیاو ناوچەکەدا بۆ لایەنگیریان بۆ ئۆردوگان دەربڕی و تا دەگاتە بارزانی و حکومەتی هەرێم و حزبە ئیسلامیەکانی کوردستان سەرجەم.

کودەتا سەری بگرتایە، هەروەک چۆن ئێستا ئۆردوگان و حزبەکەی دەسەتیان ئاوەڵا بووە لەهێرش بۆسەر نەیارانی کەتەنیا لەکورتماوەی کودەتادا هەزاران لەئەفسەری پلە بەرزی دەسەڵاتەکە و سەرۆک دادگاکانی تەسفیە کردو دەستی ئیسلامی توندرەوی داعش ئاسای لەسەربڕینی نەیارەکانیان بەدەستی ئیسلامی کردار داعش لەشەقامەکاندا و تاکید کردنەوە لەتۆڵەسەندنەوەو گێڕانەوەی چەندین حوکمی دواکەتوو دژی ئینسانی دو دژی مەدەنیەتی کۆمەڵگا و گێڕانەوەی ئێعدام و حوکمی ئیسلامیی دەخاتە دەستورەوە. هەروەها لەئایندەدا بۆ یەکڵاکردنەوەی دەسەڵاتی خۆی و بەهێزبوونی دەست دەکاتە هێرشی فراوان بۆسەر کرێکاران و ئازادیەکانی رێکخراوبوون و قسەکردن و هێرش بۆسەر کۆمۆنیست و چەپەکان و بەرەی ئازیخواز بەگشتی، ئەگەرچی پێشتر ئەمەی کردوە بەڵام توندتری دەکاتەوە. بۆ کۆدەتاچیەکانیش بەهەمان شێوە دەبوو ئەگەر کودەتا سەری بگرتایە، هەردوولا دوو هێزی بۆرژازی ناکۆک لەسەر دەسەڵات بۆ پارێزگاری لەدەسەڵاتی سەرمایەداری و هێشتنەوەی بەڵام بەیەک سیاسەت و هەڵوێست لەبەرامبەر کرێکاران و مەدەنیەت و کۆمۆنیزمدا. بۆیە هەر خۆشخەیاڵیەک لەنەزەری کرێکاران و کۆمۆنیستەکانەوە بەکودەتا، خۆشخەیاڵیە بەدەسەڵاتی ئاک پارتی پاش سەرکوتی کودەتا کارێکی باش روو کۆمەڵگا بکات.

بەدیل لەبەرامبەر هەلومەرجی ئێستادا:

ئێستا تورکیا بەجیا لەقەیرانێکی ئابوری و سیاسی، رووبەرووی هەولومەرجێکی ترسناکی حوکمی عەسکەری و سەرکوتی هەموو جۆرە ئازادیەک و گێڕانەوەی دەستورو کارنامەی ئیسلامیانە لەکۆمەڵگا بۆتەوە، لەژێر ناوی مخالفینی ئاک پارتیدا، لەژێر ناوی راگرتنی ئەمنیەت و هێرش بۆسەر کودەتاچیەکاندا، لەژێر ناوی کۆمەڵگای ئیسلامیدا، هێرشی فراوان بۆ سەر کۆمەڵگا دەستی پێکردوەو زیاتریش دەکات. راستە ئاک پارتی رووبەرووی کێشەی جۆراوجۆر دەبێتەوە، بەڵام خۆی لەترسی کودەتای سوپا یەکلا کردەوەو دەستی ئاوەڵاترە بۆ کارێک کەپێشتر لەدەستوری خۆی داینابوو وە نەیتوانی بیکات. تا بەحزبی مخالفینی پەرلەمان دەگەڕێتەوە ناتوانن کارێکی زیاتر لەوەی کەپێشتر هەوڵیانداو بۆیان نەکرا بیکەن.

کەواتە تەنیا بەدیل کەبتوانێت تورکیا لەهێرشی دەسەڵاتی بۆرژوزای ئایینی و قەومی دەسەڵات و بەتایبەت ئۆردوگان و حزبەکەی ئاک پارتی وەک حزبێکی ئیسلامی دەسەڵات تەڵەب، یان تەرح و بەدیلەکانی تری باڵی بۆرژوزی قەومی کەلەداهاتودا لەپەرلەماندا قسەیان دەبێت و ئاک پارتی هەوڵدەدات کەزۆربەیان بەلای سیاسەتی خۆیدا بەشێکی کەکودەتا فرسەتی داوەتێ هێرشی بێپەردە بکات بۆ سەریان یان لەمەودا تۆمەتیان بۆ دروست بکات بۆ ئەوەی سەرکوتیان بکات. یان بەشێوەیەکی تر پێویستی بەکاری فریوکارانەی نێوپەرلەمان و راکێشانی لایەنەکانی تر بۆ سیاسەتی خۆی و هەندێک لایەن بەدوای هێنانەوەی متمانەی لەدەستچوی بۆ خۆئامادەکردنی دەورەی هێرشی فراوانی بەدوای شکشتی کودەتاچیەکانەوە، کەکۆمەڵگا لەدەوری سیاسەتی ئیسلامیانەی داعش ئاسا سازو ئامادە بکات.

هەر بەمهۆیانەوە رێگاچارەی ئەزمەی ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی تورکیاو بارقورسی زیاتری سەرشانی کرێکارانی تورکیا و هێرشی دەورەی داهاتووی ئاک پارتی یان رێکەوتنی نێو پەرلەمانی، شتێکی زیاتر لەهاتنەمەیدانی رێکخراوو ئاگایانەی چینی کرێکار و کۆمۆنیستەکان لەرێگای بەدیلی کرێکاری و کۆمۆنیستیەوە زیاتر نیە. ئەگەر چی ئەمە وا دێتە بەرچاو گرانە، لەراستیدا وایە بەڵام رێگایەکی تر نیە، وەچینی کرێکاری تورکیا چینێکی فراوان و بەتەجروبەن زۆرینەی کۆمەڵگا پێکدێنن، تەنیا پێویستیان بەحزبی کۆمۆنیستی و مارکسی چینایەتی خۆیان هەیە بۆ رێکخراو بوون و هاتنە مەیدان کە هاوکێشەی نەک تورکیا بەڵکو ناوچەکەش دەتوانێت بگۆڕێت، کەدەبێت کار لەسەر ئەمە بکرێت.

١٧/٧/٢٠١٦

سه‌رچاوه‌ hkkurdistan

درێژه‌ی بابه‌ت

ڕاگەیاندنی ڕێکخراوی دەرەوەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان، سەبارەت بە ڕوداوەکەی فەرەنسا

hkkk

شەوی ١٤ لەسەر ١٥-٧/٢٠١٦ جارێکی تر دنیا بووە شاهیدی تیرۆریزمی کوێرانەی ئیسلامی سیاسی. لەداهێنانێکی نوێی ئینسان کوژیدا، کە لە شەقامی پرۆمێناد دێز ئەنگلایس Promenade des Anglais لەشاری شاری نیسی فەرەنسا ڕویدا، لانی كەم ٨٤كەس لە خەڵکی سفیل گیانیان لەدەست داو زیاتر لە ٢٠٢ تريش بريندار بوون. کە ژیانی ژمارەکیان لە مەترسیدایە. هاوکات فەزای ترس و تۆقاندنیان کردەوە دێوەزمەی سەر ژیان و گوزەرانی ئاسایی خەڵکی فەرەنساو تەواوی ئەوروپا،…ئەم کردەوە ئینسان کوژییەی ئیسلامی سیاسی ویژدان تۆپیوو لەرێگای بارهەڵگرێکەوە ئەنجامدرا، کە ئاپۆرای خەڵکی سفیڵی لە ئاهەنگی نیشتیمانی فەرەنسادا، کردە نیشانەو شێلا… ئەم کردەوەیەی ئیسلامی سیاسی تێر نەبووی کوشتار و خوێن، لە کاتێکدا ڕویدا کە هەر چەند ڕۆژ لەمەو بەر هەمان ئەو ئینسان کوژانە بەسەدان کەس لە خەڵکی کەڕادەی بەغدایان، لە کردەوەیەکی تیرۆریستیدا، خەڵتانی خوێن و کوشتار کرد…

جەنگ و ململانێی هەردوو قوتبی تیرۆریزمی نێودەوڵەتی بەسەرکرادیەتی ئەمریکاو و روسیا، لە ناوچەی ڕۆژەهەڵاتی ناوەڕاستدا، لەگەڵ قوتبی تیرۆریزمی ئیسلامی بە سەرکردایەتی ئیران و تورکیاو عەرەبستانی سعودی وقەتەر… بۆ دووبارە دابەشکردنەوەی جوغرافیای سیاسی ناوچەکە و داسەپاندنی دەسەڵاتی کرێگرتەی سەر بەخۆیانە… قوربانیانی نێوان جەنگ و ململانێی ئەم دوو قوتبە… خەڵکی سفیڵە لە فەرەنساوە بۆ عێراق، لە بەلجیکاوە بۆ سوریا… ئەگەر دەستێوەردانی سیاسی و سەربازی و بۆمبابارانکردن و جەنگی بە وەکالەتی نێوان ئەم دوو قوتبە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەراستدا… جەنگێکی چەورو نەبراوەو درێژ ماوەی لە ناوچەکەدا بەرپا کردووە، کە بۆ چەندین دەهە ئاکامە وێرانکاریەکانی دەمێنێتەوە، ئەوا سازش و دەستهەڵگرنی دەوڵەتەکانی ئەمریکاو غەرب، لە پێوانەو مافە مەدەنیەکان و خستنە ژێر پرسیای مافی هاوڵاتی بوون، لە ژێر ناوی مەڵتی کەڵچەریزمدا… ئەو جیاکارییەیە کە بەئاشکرا دنەی ململانێی دینی و مەزهەبی ئیتنیکی دەدات… ڕێگەدان بەکردنەوەی دەیان مزگەوت و پێکهێنانی دەیان گروپی هەمە ڕەنگی ئیسلامی و مەزهەبی و هەڵرشتنی پارەوپولی خەیاڵی بۆیان… نەک دەستی ئیسلامی سیاسی کراوەتر کردوە بۆ پەروەردەو پێگەیاندنی کادر و باندی تیرۆریستی ئیسلامی لە ناوخۆیی ئەوروپاو ئەمریکادا، بەڵکو هاوکات لەبەرامبەردا گروپە ڕاسیستەکانی بەهێز کردوە… کە ئەمەش هێندەی تر ئایندەی کۆمەڵگای ئەوروپی خستۆتە بەردەم مەترسی ترسناکتر لە داهاتوودا…

خەڵکی ئازادیخوازی ئەمریکاو ئەوروپاو دنیای شارستانی، کە دژی جەنگ و ملهوری ئەمریکاو و غەرب بوون لە عێراق و ناوچەکەدا… نەک بەشێک نین لە تاوانکاری وڵاتەکانیان و پاشەکشەیان لە مافە مەدەنیەکان و مافی هاوڵاتی بوون… بەڵکو ئێستا ئەمانیش وەکو خەڵکی عێراق و سوریاو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست… لە قوربانیانی جەنگ و ملهوری دەستێوردانی سەربازی و پاشەکەشەی و وڵاتەکانیانن، لە مافە جیهان داگرە ئینسانیەکان و هاوکات کراونەتە نیشانەی دەستی تیرۆریزمی هەوسار پچڕاوی ئیسلامی… ئەمەی لە فەرەنسا ڕویداو پێشبینی دەکرێت چ لە فەرەنساو چ لەوڵاتانی تری ئەوروپا چەند بارە بێتەوە… ڕاسانێکی گەورەی پێویستە. ڕاسانێکی جەماوەری لەخوارەوە بۆ سەر دەسەڵاتی سیاسی….

دنیای شارستانی و بزوتنەوە پێشکەوتنخوازە کۆمەڵایەتیەکان، لە ئەوروپاو تەواوی ناوچەکە لەبەردەم ئەرکێکی گرنگ و چارەنوس سازدان…. گوشارهێنان بۆ وڵاتانی ئەمریکاو ئەوروپا بۆ پابەند بوونیان بەمافە ئینسانییە جیهانیەکان و مافی هاوڵاتی بوون و دەست بەرداربوونیان بۆ سازش لەگەل ئیسلامی سیاسی و گروپە دینی و مەزهەبی و ئینتیکی و هاوکات گوشار هێنان بۆیان بۆهەڵگرتنیان لە دەستێوەردان و جەنگ و ملهوری نواندن، لە گۆشەو کەنارە ئەزمەگرتوەکانی دنیا و بە تایبەتیش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، دەتوانێ دنیا بە ئاقارێکی تردا، ئاڕاستە بکات. ئەمە نەبەردێکە دەبێ دەست پێبکات…

ئیمە لە رێکخراوی دەرەوەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان، لە کاتێکدا بە توندی ئیدانەی ئەم کردەوە تیرۆریسیەی فەرەنساو عێراق و … دەکەین، خۆمان بە بەشدار لە غەم و پەژارەی کەس و کاری قوربانیەکان دەزانین و هیوای چاکبوونەوە بۆ بریندارەکان دەخوازین.. هاوکات شان بەشانی دنیای شارستانی و بزوتنەوە کۆمەڵایەتیە پێشکەوتنخوازەکان، بۆ کۆتایهێنان بەجەنگی تیرۆریستی نێوان تیرۆریزمی ئیسلام و تیرۆریزمی نێودەوڵەتی، تێدەکۆشین و لە پێناو مافە ئینسان جیهان داگرەکاندا، لەپاڵ بەرەی بەدەستهێنانی مافە ئینسانیەکانیدا، دەوەستین…

مەرگ بۆ تیرۆر جەنگ و کوشتار

ڕێکخراوی دەرەوەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان

١٥ یولی ٢٠١٦

 

 

سه‌رچاوه‌ hkkurdistan

درێژه‌ی بابه‌ت

ئاگاداری:

hkkk

 بۆ هاورێیان و دۆستانی حزب و کەسوکاری هاورێیانی گیان بەختکردووی ١٤-٧-٢٠٠٠
رۆژی ٥شەممە رێکەوتی ١٤-٧-٢٠١٦ کاتژمێر ٦:٣٠ لەسەر ئارامگای هاورێیان دەبین بۆ رێزگرتن لە بیرەوەری و خەباتی ئەو هاورێیانە…
ئارامگای هاورێیان لە گردی شەهیدانە لە سلێمانی
لە دامێنی ١٧ شەهیدەکە…
سەرکەوتوو بن

 

سه‌رچاوه‌ hkkurdistan

درێژه‌ی بابه‌ت

کاتی بە دادگا کێشانی تۆمەتبارانی جەنگە…

hkkk

عەبدوڵا مەحمود

abdulla.mahmud@gmail.com

http://www.abdullamahmud.com

راپۆرتەکەی سێرجۆن چیلکۆت، کە لێکۆڵینەوەیەکی هەمەلایەنەی پشت بەستووە بە هەزاران بەڵگەنامە، جەنگ و داگیرکاری عێراق بە ناڕەوا و تاوانی نێودەوڵەتی لە قەڵەم دەدات. هاوکات وەکو شکستێکی سترایجیش لێی دەڕوانێت. هەر لەم سۆنگەیشەوە جێرمی کۆربین سەرۆکی پارتی کرێکارانی بەریتانیا، و زۆرێک لەکەس و کاری قوربانیانی جەنگ ولایەنی تر… تۆنی بلێری سەرۆک وەزیرانی پێشویی بەریتانیا و هەموو ئەوانەی بەرپرسن لە هەڵگیرساندنی جەنگ لە دژی عێراق لەساڵی ٢٠٠٣ بە تۆمەتبار دەزانێت و داوا دەکەن ئەمانە لە دادگای نێودەوڵەتی(ICC) دادگایی بکرێن.

“نەزمی نوێی دنیا” کە ستراتیجی نێونەتەوەیی ئەمریکا بوو بۆ سازدانەوەی دنیای دوای شکستی بلۆکی شەرق و سەرمایەداری دەوڵەتی، کە ناوی کۆمۆنیزمیان بەسەردا سەپاندبوو، ئەو دنیابینیە بوو کە دەیویست دنیا لەسەر بنەمای یەک قوتبی دابرێژێتەوە. ئەمریکا و غەرب کەخۆیان بەلایەنی سەرکەوتوو لە ململانێی بلۆک بەندی پێشوو دەزانی، هەموو هەوڵێکیان بۆ ئەوە بوو لە لایەکەوە شکستی بلۆکی شەرق و داروخانی سەرمایەداری دەوڵەتی روسی بە شکستی کۆمۆنیزم دەرخواردی دنیا بدەن و بەهەر نرخێک بووە ئازادیخوازی و عەدالەتخوازی بخەنە قەفەزی تاونباریی و پاشەکشە بەهەموو ویست و خواستێکی ئینسانی و بەرابەری خوازی و بکەن. لەلایەکی تریشەوە بەتایبەت ئەمریکا دەیویست نەخشەی دنیا بە جۆرێک دابڕێژێتەوە کە پایەکەی یەک قوتبی بێت و خۆشی ژاندارم و تاکە شاسواری ئاژوتنی ئەم دنیا یەک قوتبیە بێت.

بۆ ئامانجێکی لەم شێوەیە هێز نواندن و نمایشی توانایی و سەربازی و دەست رۆشتووی بۆ بێدەنگە کردنی نەیارانی سیاسەت و نەخشەکانی لە ئاستی دنیادا، ئەو ستراتیجیە بوو کە جەنگ و ملهوری نواندن و قۆستنەوەی هەر کەیسێک، کە ئەو ملهوریی و تواناییەی پێ نیشانی دنیا بدات، پێویستیەکی حاشاهەڵنەگری ئەو سەردەمە بوو. داگیرکردنی کوێت لەلایەن عێراقەوە، کرایە ئەو ئەو بیانوەی کە ئەمریکا بۆ سازدانی نەزمە نوێکەی بەدەستیەوە گرت… پاشانیش دۆسیەی بوونی چەکی کیمیایی و پەیوەندی بەعس بە رێکخراوی قاعیدەو هەرەشەی بۆسەر ئاسایشی ناوچەکە جیهان بوونە ئەو کەرەستانەی کە زەمینەی بۆ جەنگ و ملهوری سازدەکرد… ئەوە لە کاتێکدا کە خودی ئەمریکا خۆی خاوەنی دۆسیەی بەکارهێنانی چەکی بایەلۆژی لە ڤیتنام و چەکی ئەتۆمی لە هیرۆشیما بوو، وە چەندین دەوڵەتی تر نە بەدزی و بەڵکو بەئاشکرا خاوەنانی چەكی بایەلۆژی و کیمیایی و ئەتۆمی بوون. بە پێی راپۆرتەکەی چیلکۆتیش ئێران، کۆریایی باکور و لیبیا، بە بەراورد بە عێراق، مەترسیان زیاتر بووە…

لە نێو ئەم وڵاتانەدا عێراق، بەهۆی داگیرکردنی کوێت و درنده‌یی سەدام حسێنەوە، کرا بە بیانوو. کرا بە دێوەزمەیەکی ترسناک لەسەر گۆی زەوی تا رەوایەتی بە جەنگ و داگیرکاری لە عێراقدا، پێ بدەن.

ماشێنی دەزگا راگەیاندنەکان و ئەژدیهای هەزار سەری فریوکای، ئەو بۆمبابارانە تەبلیغاتیە بوو، کە بۆ رەوایەتی بە داگیرکاری لەلایەن ئەمریکاو غەربەوە، وەرێخرابوو. ئەمە لە ئاستی دنیا و بەتایبەتیش لە ناو ئەمریکادا، تای پشتیوانی لە جەنگی بەرزکردبۆوە. لە عێراق و کوردستانیشدا، درندەیی و هەوسارپچڕوای بەعس، وای لەخەڵکی کردبوو، کە لەناو چوونی رژێمی بەعس و سەدام حسین بەهەر نرخێک بووە، ببێتە ئارەزوویەک بێ گوێدانە ئاکامەکانی ئەم جەنگ و کوشتارە. ئەوکاتە سەرجەم حزبەکانی ناو خانەوادەی بۆرژوازی عێراقی، بە قەومی و دینیەوە، بە کورد و عەرەبەوە. بە شیعە و سونەی سیاسیەوە، تا دەگاتە خێڵی نوسەرانی کورت بین و موڵەتپێدراو لە پێشوازی جەنگدا بوون و ئومێدی خۆیان بە جەنگ و ملهوری ئەمریکاوە گریدا بوو، جۆرج بۆش و جەنگیان بە فریاد رەسی کۆمەڵگا دەناساند…

لەناو جەرگەی ئەم دۆخەدا، دەنگ و بزوتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی کە بە بزوتنەوەی دژی جەنگ ناسرا، لەسەرتاسەری دنیا سەری هەڵدا. ئەم دەنگ و بزوتنەوەیە، بزوتنەوەو ئوردوی ئینسانی وێڵ بەدوای ئازادی و عەدالەتدا، بزوتنەوەی دژی جەنگ بوو. بزوتنەوەیەک بوو کە ئاکامەکانی جەنگی دەرک دەکرد، مەترسیەکانی لەسەر ئایندەی کۆمەڵگای ئینسانی دەناسی. ئەم بزوتنەوەیە لە ٢ فێبریوەریدا، لەسەد وڵاتی دنیا و لەیەک کاتدا، هاتنە سەر شەقامی شارەکان وخوازیاری رونەدانی شەر و داگیرکاری ئەمریکاو غەر بوون… بەداخەوە گوشاری ئەم بزوتنەوەیە لەو ئاستەدا نەبوو دەستی ئەمریکاو غەرب ببەستێت و نەیتوانی بەر بە رودانی جەنگ بگرێت… بەڵام دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی پیرۆز و جیگای ستایش بوو، کە میژووی ئینسانی تائەبەد قەرزداریەتی… ئێستا دوای نزیکەی دەیەو نیوێك بەسەر ئەم جەنگ و داگیرکاریەدا، حەقانیەتی بزوتنەوەی دژی جەنگ بە کردەوە راستی خۆی نیشاندا. هەروەکو چۆن جەنگ و ملهوری و داگیرکاری بۆ ئامانجی ئەمریکاو غەرب و دامەزراندنی “نەزمی نوێی دنیا” بە لە خوێن هەڵکێشانی و سەدان هەزار ئینسانی بێتاوان و داروخاندنی سەراپای وڵاتێک و نائارام کردنی دنیا و بەرینکردنەوەی تیرۆرو تیرۆریزم و … درۆی روخاندنی دیکاتۆرەکان و دنیای ئاشتی و ئارامی و … بەکردەوە نیشانی دنیا دا. ئەمرۆ سەدان سەدام حسێنی، عەرەب و کورد، قەومی و ئیسلامی و شیعی و گەورەو بچوک، نۆکەرو کرێگرتە، بۆنەتە مڵۆزم بەسەر کۆمەڵگای عێراق و کوردستان و ناوچەکەوە. سەدان جۆر باندی قاعیدەو داعش و بۆکۆ حەرام ئوسامەو زەرقاوی و بەغدادی سەریان هەڵداوە. ژینگە بۆ تیرۆرو دواکەوتووی سازکراوە. نەک تەنها عێراق و سوریاو وڵاتانی رۆژەهەڵاتی ناوەراست، بەڵکو وڵاتانی ئەمریکاو ئەوروپایی لە ژێر هەڕەشە و لەدۆخی نائەمنی و مەترسی کردەوەی تیرۆریستیدان… لایەنێکی سەرەکی ئەم دۆخە، ئاکامی راستەوخۆی سیاسەت و نەخشەکانی ئەمریکاو غەرب و جەنگ و داگیرکاری و دەخالەتگەرییانە، لەعێراق و رۆژهەڵاتی ناوەراستدا… ئەو کارەساتانەی ئێستا بەسەر ئینسان دێت، ئەو جەنگ و کوشتارو ئەو روباری خوێنەی لرفەی دێت، ئەو هەموو دەست و قاچە پەریوانە، ئەم کۆمەڵگا خاپور کراو ووێرانکراوە، ئەو هەموو کردەوە تیرۆریستیانە، ئەو بێکاریی و هەژارییە لە رادەبەدەرە، ئەو هەموو ئاوارەیی و هەواڵی جەرگبری رۆژانەی لوشدانی ئینسانەکان لەلایەن دەریاوە، تا دەگاتە گرانی بازاڕو بێ ئاو و کارەبایی و بێ خزمەتگوزاریی و بێ موچەیی و ناڕوونی ئایندەی سیاسی، سەربڵندکرنەوەی دەمارگیری قەومی و مەزهەبی و تایفی و عەشایەری، راسیستی، پاشەوپاش گێڕانەوەی کۆمەڵگاو زاڵکردنی کۆنەپەرستی و سەربڵندکردنەوەی بێ وێنەی ئیسلامی سیاسی و … لە عێراق و رۆژەهەڵاتی ناوەڕاستدا، بەدوای خۆیدا هێناوە. وە ئەو هەلومەجە لە نائارامی و ترسی دانیشتوانی وڵاتانی ئەمریکا و ئوسترالیاو ئەوروپا لە کردەوەی تیرۆریستی و کیمیایی، تا سەر بڵندکردنەوەی و بەهێزبوونی راسیزم و پاشەکشەی هەموو رۆژەی وڵاتانی ئەوروپایی لە بەرامبەر مافە ئینسانییە جیهانداگرەکان… گۆشە بە گۆشەی ئەو مەرگەساتانەن کە ئینسانی ئەم سەردەمە روبەرووی بۆتەوە. بەشێکی سەرەکی ئەم دۆخە ئاکامی جەنگ و ملهوری نواندن و دەخالەتگەری سسەربازی ئەمریکاو غەربە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست و بەدیاریکراویش لە عێراقدا. کارکتەرەکانی ئەم جەنگە بەتایبەتیش کاراکتەرەکانی داگیرکردنی عێراق، لەپێشیانەوە جۆرج بۆش و سەگەکەی” تونی بلێر” و سەرانی بریار بەدەستی کۆشکی سپی و وڵاتانی ئەوروپایین. کە بێگویانە ئایندەی ئینسانی ئەم سەردەمە، لە پێناو هەژموون و باڵادەستی و نەخشە سیاسیەکانیدا، بەسەر کۆمەڵگای بەشەریان هێناوە. ئیستا کاتی بەدادگا کێشانی جۆرج بۆش و بلێرەکانە لەدادگای نێودەوڵەتی، لەپای ئەو تاوانکارییە نێونەتەوەییەیی ئەنجامیان داوە… تاوانی بۆش و بلێرەکان بە داگیرکاری لە عێراقدا، زۆر زیاترە لە تاوانی سلۆپۆدان میلۆدۆفیج لە یۆگسلافیا… بۆیەکەس و کاری سەربازو قوربانیانی ئەم جەنگە و لە ئەمریکاو بەریتانیا، تا قوربانیانی داگیرکاری و تیرۆر لە عیراقدا… تا دەگات بە قوربانیانی کارە تیرۆریستیەکانی ئەوروپا… وە هەموو ئەو حزب و رێکخراوە سیاسی و یەکێتییە کرێکارییەکان و رێکخراوە جەماوەرییە رادیکاڵەکان تا کەسایەتیە ئینسان دۆستەکامی دنیا… دەبێ داوای یاسایی لەسەر تۆمەتبارانی جەنگ و داگیرکاری لە پێشیانەوە جۆرج بۆش و تۆنی بلێر… لە دادگای نێوەدەوڵەتی تۆمار بکەن. وە پێویستە بەرەی ئینسان دۆست و دژی جەنگ بەتەواوی توانایانەوە، پشتیوانیی لە هەر هەوڵ و کۆششیک بکەن، کە تۆمەتبارانی جەنگ رادەکێشنە پای دادگا، بۆ سزا دانیان و رێگەتن لە دوبارەبوونەوەی داگیرکاری و ملهوری و جەنگ…

تەموزی ٢٠١٦

سه‌رچاوه‌ hkkurdistan

درێژه‌ی بابه‌ت

با جەماوەری شارستانی یەکڕیز بن دژ بەتیرۆر وتیرۆرستان

hkkk

 ڕۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی ٦ی تەموز، ٢٠١٦ ، بەئامادەبوونی پتر لە٥٠٠ کەس. بۆڕێزلێنان لەقوربانیانی تەقینەوەی شاری بەغدا، کەلەناوچەی کەڕادە ڕوویدا لە٣ی مانگی تەموز،گربوونەوەیەک لەشاری ئۆتاوای کەنەدا بەڕێوەچوو. پاش داگیرکردنی عێراق لەلایەن ئەمەریکا وهاوپەیمانانی وبەیارمەتی دەستوپێوەندەکانیان لەبەناو ئۆپۆزسیۆنی عێراقی، کەپێکهاتبوون لەحیزب ولایەنە قەومی ودینیەکانی کوردی عەرەبی وسونە وشیعە لەساڵی ٢٠٠٣ وڕووخانی ڕژێمی سەدام. عێراق ڕووبەڕووی سیناریۆیەکی ڕەش بۆتەوە، وڕۆژ بەڕۆژ پرۆسەی سیاسیە قەومی ودینی وتاییفیەکەی ئەمەریکا ودەستوپێوەندەکانی وبەرەوتونێلی ڕەش هەنگاو دەنێت. هەزاران خەڵکی لەپیر وگەنج وژن ومنداڵ وخەڵکی بێتاوان بوونەتە خۆراک وسووتەمەنی ئەودۆزەخەی کەدەیانمەزراندوە. ئەوە جگە لەدواکەوتن وبڵاوبوونەوەی هەژاری وبێئەمنی ودابەزینی ئاستی گوزەران وخزمەتگوزاریە سادەکانی ڕۆژانە. کارەساتی تەقینەوەکەی ناوچەی کەڕادەی شاری بەغدا کەیەکێکە لەڕووداوەکانی تەقینەوە خوێناویەکان کەپتر لە٢٥٠ کەسی تێدا بوونە قوربانی دوبەرابەریش بریندار زەرەری ماددی زۆر.  لەپایتەختی کەنەدا ولەشاری ئۆتاوا ئەوئێوارەیە یادی ئەوڕووداوە بەداگیرساندنی مۆم ودانانی گوڵ ڕێز لەوکارەساتە گیرا و ئەندام پەرلەمان وکەسایەتی قسەوباسیان کرد. ڕێکخراوی کەنەدای حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان ئامادەیی هەبوو. ئەویش بەدابەشکردنی بەیانیەکی تایبەتی هەردووڕێکخراوی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عێراق وکوردستان، کەبۆئەم مەبەستە ئامادەکرابوو، بەهەردووزمانی ئینگلیزی وعەرەبی بەژمارەی زۆر بڵاوکرایەوە، هەروەها بەپۆستەری تایبەتی حیزب بۆئەومەبەستە تێیدا( نابۆشەری ئایینی وتایەفی)بەرزکرابۆوە.شایانی باسە زۆرێک لەکەسانی ئازادیخواز وئینساندۆست بەرەوپیری بەیانیەکەی هەردووحیزب هاتن وگفتوگۆ ودەمەتەقێی لەوگردبوونەوەیە هێنایە گۆڕ.

  حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان/ کەنەدا

٧ی تەموزی٢٠١٦

سه‌رچاوه‌ hkkurdistan

درێژه‌ی بابه‌ت

له‌ په‌راوێزی ڕیفراندۆمه‌که‌ی به‌ریتانیا

hkkk

ده‌شتی جه‌مال

چه‌ند ڕۆژ وهه‌فته‌یه‌ک به‌سه‌ر ته‌واو بوونی ڕیفراندۆمی به‌ریتانیا تێپه‌ر ده‌بێت وهه‌ڵسوڕاوان وقسه‌که‌ره‌کانی هه‌ردوو که‌مپی بۆ مانه‌وه‌ وه‌یان جیابوونه‌وه‌ له‌ یه‌کیتی ئه‌وروپا هێشتا بانگەشەکانیان گەرمە و هه‌رخێراش ئه‌وانه‌ی کاریان له‌سه‌ر هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ ده‌کرد له‌نموونه‌‌کانی نایجل فه‌راج، سه‌رۆکی حزبی سه‌ربه‌خۆی به‌ریتانیا، له‌سه‌ر ئەو به‌ڵێنانەی که‌دابویان به‌ده‌نگده‌رانیان نه‌ک هه‌ر په‌شیمان بونه‌وه‌ بگره‌ له‌پۆستی باڵای حزبه‌کانیان ده‌ستیان هه‌ڵگرت وئاینده‌و چاره‌نوس وداهاتووی به‌ریتانیایان لەنا معلومیدا جیهێشت..هه‌رچی حزبە سەرەکیەکانی که‌مپی داکۆکەریشە له‌ مانه‌وه‌ له‌ یه‌کیتی ئه‌وروپادا، ڕووبەڕووی لێکترازان ودرزو که‌لێن بوونەوە. ‌ده‌یڤید کامیرۆن سەرۆک وەزیرانی بەریتانیاو سەرۆکی پارتی کۆنسەرڤەتیڤ‌ دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لەپۆستەکەی ڕاگەیاند. لەکەنار ئەویشدا جێرمی کۆربن سەرۆکی حزبی له‌یبه‌ر پارتی کە ئۆپۆزسیۆنی سەرەکی پارتی دەسەڵاتدارە هەم خۆی ڕووبەڕووی فشارێکی فراوان بۆتەوە لەلایەن لایەنگرانیەوە وهەم بەشێکی زۆر لەئەندامانی کابینه‌ سێبەرەکەی یەک لەدوای یەک دەستلەکارکێشانەوەی خۆیان پێشکەشکرد وبەم جۆرەش زۆرینه‌ی په‌رله‌مانتاره‌کانی حزبی له‌یبه‌ر ئاکامه‌کانی ریفراندۆمیان به‌ ناکارامه‌ی سه‌رۆکی حزبه‌که‌یان له‌قه‌ڵمداو داواشیان کرد کەجێرمی کۆربن دەست لەپۆستەکەی بەردات.. ..له‌چوارچێوه‌یه‌کی گشتیدا سەڕەرای هه‌وڵی سه‌رجه‌م لایه‌نه ‌سیاسیه‌کان وململانێکانیان، نەیانتوانی ناوه‌ڕۆکی ڕاسته‌قینه‌ی ئەو قه‌یرانو بێ ئاسۆییەی کەیەخەی بەچینی بۆرجوازی ودەسەلاتەکەی  له‌چه‌ند ساڵی رابردوودا‌ گرتووە بشارنه‌وه‌و ‌به‌ سیاسه‌تی‌ ‌فریوکاریان چاوی خه‌ڵک ببەستن.. ئەمانە کە زۆربوونی په‌نابه‌ران وکرێکارانی کۆچبه‌ری ئه‌وروپایان کرده‌ تایتڵی پروپاگه‌نده‌ چه‌واشه‌کاره‌کانیان به‌وه‌ی که‌ به‌هۆی ئه‌ندام بونیان له‌ یه‌کێتی ئه‌وروپا وئازادی هاتووچۆی نێوان وڵاتانی ئه‌ندام وهاتنی ئه‌ورێژه‌ زۆره‌ له‌ کرێکارانی ولاتانی ئه‌ندام له‌ یه‌کیتی ئه‌وروپادا، وەک سه‌رچاوه‌ی ئه‌و هه‌موو  نه‌هامه‌تی و بێکاری وهەژراییەی ڕووی لەخەڵک کردووە لەقەڵمدا، لە کاتێکدا هەرخۆیان بوون کە دەستیان درێژکرد بۆسه‌ر ئاستی بژێوی هاوڵاتیان و ساڵ لەدوای ساڵ کەوتنە لێگرتنه‌وه‌ی خزمه‌تگوزاری وبیمه‌کان هەموو ئەو دەستکەوتانەی کەبەگیانبازی بەدەست هاتبوون، هاوکاتی ئەمەش گرانکردنی کاڵا پێویستیەکان، بردنە سەرەوەی تاکس وفرۆشتنەوەی پڕۆژەکان بەکەرتی تایبەتی، گۆشە سەرەکیەکانی سیاسەتی داشکانەوەی قەیرانی ئابوری بوو بەسەر شانی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێشدا. ئەمە لەکاتێکدایە کە کرێکارانی کۆچبه‌ری ئه‌وروپا (کرێکاریی پیشه‌یین) به‌شێک وسه‌رچاوه‌ی سود بوون له‌ بوژانه‌وه‌ ی ئابووری وبەکارهێنانیان له‌لایه‌ن مۆنۆپۆڵه‌کانی بازاری ئازاد وخاوه‌ن ‌کۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌کانه‌وه‌. ‌مژینی شیلەی گیانی ئەم ئینسانانەو کارپێکردنیان  به‌کرێ که‌م و سه‌عاتکاری زۆر وبەپێی قەراری “زیڕۆ کۆنتراکت” ڕێگایەک بوو بۆ پرکردنەوەی گیرفانی سەرمایەدارانی چاوچنۆکی خۆماڵی و ناسیونالیزمی بەریتانی.

 

بەڵام با چاوێک به‌ یه‌کیتی ئه‌وروپا بخشێنین بزانیین زه‌روره‌تی ئه‌م یه‌کێتیه‌ له‌ چیه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرت؟ ئایه‌ به‌ڕاستی یه‌کێتی ئه‌وروپا ئه‌و د ڵخوازه‌یه‌ بۆ ده‌ستبه‌رکردنی خەونەکانی خەڵکی ئه‌وروپا ؟

 

پێش هه‌رشتێک پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌م پێکهاته‌یه‌ وه‌ک چوارچێوه‌یه‌ک بۆ به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی بۆرجوازی براوانین وچاو لێبکه‌ین به‌تایبه‌تی یه‌کێتی ئه‌وروپا له‌ پێناو وه‌لامدانه‌وه‌ به‌ پێداویستیه‌کانی چینی بۆرجوازی و گۆێزانه‌وه‌ی خێرای سه‌رمایه‌کان و که‌ڵه‌که‌کردنی خێرای قازانج و سه‌رمایه‌ له‌لایه‌ک، له‌لایه‌کی دیکه‌ له‌دوای جه‌نگی جیهانی دووه‌مه‌ وه‌ک یه‌کێک له‌ کاره‌ساتو بارگرانیه‌کانی جه‌نگێکی ماڵوێرانکار که‌ له‌گه‌ڵ خۆیدا هێنای   دوای ئەوەی (پلانی مارشال) کە لەلایەن ئەمریکاوە هێنرا لەژێر ناوی (ئاوه‌دانکردنه‌وه‌و بیناکردنه‌وه‌ی ئه‌وروپای دوای جه‌نگ)، ئەوروپا بۆ ‌‌ سود وەرگرتن له‌هێزی کاری هه‌رزان ده‌رگایان خسته‌ سه‌رپشت بۆ وه‌رگرتنی په‌نابه‌ران وکۆچکردوان…. هه‌روه‌ها له‌ باری سیاسیشه‌وه‌ له‌ کێشمه‌کیشی دنیای دووجه‌مسه‌ری شه‌رق و غه‌ربدا وه ک‌ ئیمتیازێک په‌نابه‌رانیان کردوه‌ته‌ وه‌سیله‌یه‌ک به‌رامبه‌ر بلۆکی سوڤێت …به‌دوا ئه‌وانه‌شدا چه‌ندین په‌یماننامه‌ی وه‌ک شه‌نگن و دبلن..هه‌موو ئه‌وڕێکه‌وتننامانەی نێوان حکومه‌ته‌کانی ئه‌وروپا ویاسا و بنه‌ماکانی بڕیاره‌کانیان له‌خزمه‌تی چینی ده‌سه‌لاتداران وهێشتنه‌وه‌ی نیزامی سه‌رمایه‌داری ئامانجی ئەوه‌ڵ وئاخری بوو،‌ نه‌ک ده‌ست ڕاگه‌یشتنی خه‌ڵکی ئه‌وروپا به‌ ئیمکاناتو نیعمه‌ته‌ مادیی ومه‌عنه‌ویه‌کانی کۆمه‌ڵگا، له‌وه‌ش زیاتر ته‌واوی ژیانی ئینسانه‌کانی به‌ستۆته‌وه‌ به‌ به‌رهه‌مهێنانی قازانجه‌وه‌ ..چه‌وساندنه‌وه‌ و کۆییلایه‌تی ئابوری.. یاسا و ریسایه‌کان له‌ خزمه‌تی قازانجدا بۆ سه‌رمایه‌داران ڕێچکەی گرتبوو ..ئازادی چه‌وسانه‌وه‌و چه‌وساوه‌ ببوە تیرەی پێکەوە بەستنی ئەم دەوڵەتانە لەیەکیەتیەکدا کەناویان لێنا (ئەوروپای یەکگرتوو‌).

خۆ ئه‌گه‌ر  ترۆسکایه‌کیش لەمافو بژیوی خەڵکیان بەڕەسمی ناسیبێت ئاوا لەژێر فشارو ناڕەزایەتیەکانی ئەواندا بووەو وەک به‌رهه‌می خه‌بات و ناڕه‌زایه‌تیه‌کانی چینی کرێکاران و به‌شه‌ریه‌تی ئازادیخوازو موته‌مه‌دنی ئه‌وروپا جێگایان بۆ کراوەتەوە. لەلایەکی ترەوە ولەچه‌ند ساڵی رابردودا ئه‌م یه‌کیتیه‌ له‌ مامەڵەکردن لەگەڵ ‌جه‌نگ و ڕوداوەکانی دونیا بەگشتی وناوچەی ڕۆژهەلات بەتایبەتی هه‌موو ئەو سیاسه‌ته‌ ڕاستڕه‌وانه‌یەیان بردۆتە ڕێوە کە ئاکامەکەی ماڵوێرانی و پشێوی وئاوارەییو کوشتارو بەرینکردنەوەی کۆنەپەرستی ئیسلامی ڵێکەوتۆتەوە. ‌ بردنی سه‌ره‌وه‌ت سامانی کۆمه‌ڵگاکانی ئه‌فریقا و خۆرهه‌لاتی ناوه‌ڕاست له‌ پێناو پێشه‌که‌وتنی خۆیاندا تا شه‌ریکبوونیان له‌ چوارچێوه‌ی ململانی و کێشه‌مه‌کێشه‌کانی دنیای دووقوتبی …و دوایش دنیای یه‌ک قوتبی… و ئێستاش دنیای فره‌ جه‌مسه‌ری له‌ پیناو بردنی سه‌رمایه‌ی زیاترو ساغکردنه‌وه‌ی کالاکانیان و پێداویستیان به‌ جه‌نگه‌کان و ده‌ستگرتنی ڕێکخراو حکومه‌ته‌ دیکتاتۆریه‌کان، کارنامه‌یه‌کی ئه‌م یه‌کیتیەی ئه‌وروپا بووه‌. باشترین نمونه‌کانی ئه‌م دواییانه‌ش له‌ په‌یوه‌ند به‌ چۆنێتی مامه‌ڵه‌کردن به‌ به‌قه‌یرانی په‌نابه‌رنه‌وه‌یه‌….

بینیمان چۆن خێرا ڕووی خۆیان وه‌رچه‌رخان وپشتیان لەوهەموو قوربانییانە کرد کەوەک ئاکامی سیاسه‌تی‌ جه‌نگ خوازی وملیتاریستی دەولەتانی ڕۆژئاوا و ئه‌مه‌‌ریکا سەری هەڵدا. بۆیه‌ ئاکامێک که‌ له‌ ریفراندۆمی به‌ریتانیا که‌وته‌وه‌ تا سه‌ربه‌رزکردنه‌وه‌ی راسته‌کان و ئه‌حزابی بۆرجوازی نه‌ژاد په‌رست وه‌رگرتنی کورسیه‌کانی په‌رله‌مانی ئه‌وروپا پێویسته‌ له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و ئالۆگۆرانه‌ی دنیادا ته‌ماشا بکرێت که‌ قه‌یرانێکی جیهانی سه‌رتاپای نیزامی سه‌رمایه‌داری داگرتوه‌ و ململانیه‌ک له‌نێو بلۆکه‌ ئابوری و سیاسیه کانی چینی ‌بۆرجوازیدا سەرنجی بۆبدرێ. ئەم ڕاستیە ئه‌وه‌مان پێ ده‌ڵێت که‌ بۆرجوازی جیهانی له‌ نێو گێژاوێکی گه‌وره‌دایه‌ دوای شکستی دنیای یه‌ک جه‌مسه‌ری بە ڕابەری ئه‌مریکا وخه‌ریکه‌ دنیا چه‌ند جه‌مسه‌ری له‌نێو مه‌عه‌سکه‌ری بۆرجوازی جیهانیدا شکڵ ده‌گرێت و تا ئێستا به‌ ڕاست و ته‌نانه‌ت ئه‌حزابی چه‌پی بۆرجوازیشه‌وه‌ ده‌ستو په‌نجه‌ له‌نێو ئه‌و قه‌یرانه‌ جیهانیه‌دا ده‌کوتن….ڕووداوەکانی ڕۆژهەڵات بەگشتی و جەنگ لەسوریاو درێژەکێشانی بەخوێناوی ترین شێوەی خۆی نیشانی دەدات کە‌ ته‌واوی رێگا چاره‌کانی بەردەم گشت چینی بۆرژوازی جیهانی و دەوڵەتەکانیان لەوانەش دەوڵەتانی ئەوروپای یەکگرتوو بنبەست و بێئاکامە و‌ ڕۆژ به‌ڕۆژ ئاسه‌واره‌کانی له‌سه‌ر ژیانی کۆمەڵگای بەشەری بەخراپترین شێوە دادەنێت.

سه‌باره‌ت به‌ به‌ره‌ی چونه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ یه‌کیتی ئه‌وروپا که‌ به‌ره‌یه‌کی ئه‌وپه‌ری ڕاست و نه‌زادپه‌رستی هه‌وسار پچراوە، بەبانگەشەکردن لەدژی کۆچبه‌ران وهەوڵدان بۆ توندکردنه‌وه‌ی سنوره‌کان و بانگەشەی ئەوەی کە “ئه‌وله‌یات بۆ کرێکاری به‌ریتانیایە”، تێکۆشا تا زهنیەتی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێش لەجەرگەی قەیرانی ئابوری و سیاسەتەکانی دەولەت بۆ لێگرتنەوەی ئابووریدا، بەلاڕیدا بباو بەشێوەیەکی تر جەماوەر ڕاکێشێتە ژێر باڵێکی تری بۆرجوازیەوە. ئەم بەرەیە کەهەڵگری  به‌رنامه‌یه‌کی ئابوری ڕۆشن نیه‌ بۆ‌ ده‌رکێشانی به‌ریتانیا له‌ قه‌یرانی ئابووری، بگره‌  سیاسه‌ت و به‌رنامه‌ی تا ئێستایان ته‌نها له‌ دژایه‌تیکردنی کرێکاری بیانی و جیاکاری ئینسانه‌کان خۆی دەبینێته‌وه‌ وده‌یانه‌وه‌ێت کۆمه‌ڵگای به‌ریتانیا جۆرێک ڕێک بخه‌ن نه‌ک هه‌ر بیمه‌و ئه‌وخزمه‌تگوزاریانه‌شی ماوه‌ نه‌هێڵیت بگره‌ کرێ که‌م بکاته‌وه‌ وژیانی منالان و پیرو په‌که‌وته‌و خانەنشینان له‌ بیمه‌ خزمه‌تگوزاریه‌کان بێبه‌ری بکات. له‌وه‌ش زیاتر ته‌فره‌قه‌ بخاته‌ نێو چینی کرێکار و ناسنامه‌ ئینسانه‌کان له‌سه‌ر بنه‌مای ڕه‌نگو پیست و نه‌ژاد و شۆێنی له‌دایک بوون له‌یه‌ک جیا بکاته‌وه‌. که بێگومان‌ کۆمه‌ڵگا ڕووبەڕووی پاشەکشەیە‌کی گه‌وه‌ره‌ دەکاتەوە و هەموو ئەو بەها ئینسانی و شارستانێت و مه‌ده‌نیەتەی لەئەوروپادا وەک دەستکەوتێک جێکەوتوون دەسرێتەوە.

که‌وایه‌ ڕێگا چاره‌ چیه‌؟

ئاکامێک که‌ له‌ رێفراندۆمه‌که‌ی به‌ریتانیا که‌وته‌وه‌ زه‌نگێکی مه‌ترسیداره و پێویستی به‌هاتنه‌ مه‌یدانی به‌ره‌ی سێهه‌م به‌ره‌ی ئازادیخوازی و ئینساندۆستی و یه‌کده‌نگی ئه‌وروپایه‌ …‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ی که‌‌ ئه‌مه‌ سێهه‌مین ریفراندۆمه‌ له‌ په‌یوه‌ند به‌ یه‌کیتی ئه‌وروپا   له‌به‌ریتانیا لەساڵی 1975 وە به‌رێوه‌ ده‌چێت وه‌ به‌رێژه‌یه‌کی به‌رچاو خه‌ڵکی به‌ریتانیا تیا به‌شداریده‌کات  وئاشکراکردنی ئاکامه‌کانی به‌‌رێژه‌ی %51.9 به‌جیابوونه‌وه‌و %48.1 به‌مانه‌وه‌ له‌چوارچێوه‌ی زۆنی یه‌کیتی ئه‌وروپادا سه‌رانی حکومه‌ته‌کانی ئه‌وروپا کاردانه‌وه‌یان له‌ خۆنیشاندا وکۆبوونه‌وه‌کانی یه‌کیتی ئه‌وروپا گه‌رم گوڕیه‌کی به‌خۆیه‌وه‌دی بۆ چۆنێتی مامه‌ڵه‌کردن به‌دۆسیه‌ی هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ی بەریتانیا، هه‌رئیستا ئاسه‌واره‌کانی لەنێو بەریتانیادا له‌ هه‌ڵکشانی توندوتیژیو هه‌ڕه‌شه‌ بۆ سه‌ر کرێکارانی کۆچبه‌ری ئه‌وروپا و په‌نابه‌ران لێکه‌تۆته‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا به‌دوای ڕاگه‌یاندنی ئاکامه‌کانی ڕیفراندۆم ناڕه‌زایه‌تیه‌کی گه‌وره‌ له‌ پێناو سه‌رله‌نۆی دوباره‌کردنه‌وه‌ ریفراندۆم وخۆپیشاندانی چه‌ند هه‌زاری تا که‌مپه‌ینی ئیمزاکۆکردنه‌وه‌ ده‌ستی پێکردوه‌ ئه‌مه‌ هه‌نگاوێکی گرنگه‌ به‌لام گێرانه‌وه‌ی به‌ریتانیا بۆ دۆخی پیش هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ یه‌کێتی ئه‌وروپا ڕێگا چاره‌ نیه….‌ ڕێگا چاره‌ له‌ غیابی کۆمۆنیزمی چینی کرێکار وسوشیالستی وحزبەکەی له‌ به‌ریتانیا وغیابی هێزێکی کۆمۆنیستی وپێشره‌و که ‌بتوانێت پلاتفۆرمێکی تر دوره‌ له‌ نه‌خشه‌و هه‌نگاوه‌کانی ئه‌حزابی ڕاستو لیبرال و به‌چه‌پی بورجوازیشه‌وه‌ که‌ نمونه‌کانی گه‌یشتن به‌ کورسیه‌کانی ده‌سه‌ڵات له‌یۆنان تا ئیسپانیا وگه‌یشتنی به‌ره‌ی چه‌پ بە سه‌رۆکایه‌تی گه‌وره‌ترین حزبی ئۆپۆزسیۆن لەبەریتانیا بینیەوە که‌ جگه‌ له‌ڕیفۆرم له‌چوارچێوه‌ی دۆخی موجود شتێکی تریان له‌ ئه‌جنده‌دا نه‌بوو .. ئه‌م بۆشاییه‌ گه‌وره‌ی پێویستی به‌ پرکردنه‌وه‌یه‌ له‌ جه‌رگه‌ی ئالۆگۆره‌ جیهانیه‌کانی ئێستادا له‌ هه‌مووکات زیاتر هیزێکی کۆمۆنیستی ئه‌وپه‌ڕی ڕادیکالو ماکزیمالیست ده‌خوازێت که‌ کۆمه‌ڵگا له‌په‌تای ناسیونالیزم ونه‌ژاد په‌رستانه‌ ڕزگار بکات کە پەرچەمی یەکیتی بەرژەوەندیەکانی چینی کرێکار لەئاستی ئەوروپادا بەرز ڕابگرێت وپلاتفۆرمێک بخا‌ته‌ به‌رده‌م ئه‌م ناڕه‌زایه‌تیانه‌ی کەدەستی پێکردوە هه ڵگر و وزامنی سه‌رجه‌م مافه‌ جیهانداگره‌کانی ئینسان بێت.

٧/٦/٢٠١٦

 

 

سه‌رچاوه‌ hkkurdistan

درێژه‌ی بابه‌ت